امروز:
شنبه سی‌ام سرطان (تير) ۱۳۹۷
|
8 ذي القعدة 1439
|
Sat 21 Jul 2018

فيلسوفان وجود را بر دو قسم خارجي و ذهني تقسيم کرده اند

مراد از وجود ذهني ماهيت اشيا است که در ذهن موجود مي شود. موجود ذهني با موجود خارجي که از آن حکايت مي کند از نظر ماهيت هيچ تفاوتي ندارد. فقط در وجود است که اين دو متفاوت مي شود به اين صورت که موجود ذهني آثار موجود خارجي را ندارد. براي مثال آتش ذهني نمي سوزاند يا کوه ذهني جا اشغال نمي کند اما خود اين موجود ذهني از آن حيث که موجودي است آثاري دارد که اين آثار با توجه به موجود بودن آنها است که از اين حيث که يک موجود خارجي است نه از حيث ذهني بودن آن.
حال اين مطلب را با مطلب ديگري مقايسه و نتيجه گيري مي کنيم و آن اينکه فيلسوفان گفته اند که: حقيقت وجود در قالب معرفت در نمي آيد يعني حقيقت وجود در ذهن وارد نمي شود و وجود ذهني از آن گرفته نمي شود:
مفهومه من اعرف الاشياء
و کنهه في غاية الخفاء
Wjwdمعني اين سخن اين است که براي قرار گرفتن يک شي در قالب معرفت لازم است که آن شي ماهيت داشته باشد اگر ماهيت نداشته باشد اصلا نمي توان از آن معرفت داشت.
حال در باره خود وجود چه مي توان گفت؟ آيا علم ما به وجود به چه شکل است؟ اساسا ما به وجود علم داريم يا نه؟ اگر علم داريم با اينکه اصل وجود ماهيت ندارد چگونه اين علم ممکن است؟
در مورادي که ماهيتي نيست لا محاله يک هويتي هست. يعني يک سري مشخصاتي هست که بيان کننده هويت آن است.
حقيقت وجود و همين طور واجب الوجود ماهيت ندارد به اين معنا که تمام حقيقت آنها که در جواب ماهو گفته مي شود قابل بيان نيست زيرا که اگر چنين باشد بايد محدود شود اما اين به اين معنا نيست که هويت نيز نداشته باشد بلکه عنوان مشيري که بتوان توسط آن به اين حقيت اشاره کرد وجود دارد. اين عنوان مشير همان چيزي است که ازآن به عنوان «ما به الشي هوهو» ياد مي شود.
پس پاسخ ما در جواب اين سوال که آيا مي توان از وجود وجود ذهني داشت يا نه؟ مثبت است. اما نه به اين معنا که وجود ماهيت دارد بلکه به اين معنا که وجود عنوان مشيري دارد که توسط آن بتوان به وجود معرفتي حاصل کرد اما از اين جهت که اين عنوان مشير است و بيان گر تمام حقيقت آن نيست به همان اندازه اين معرفت ما ناقص است پس نه نسبت به واجب الوجود و نه نسبت به حقيقت وجود نمي توان معرفت اکتناهي حاصل کرد زيرا که حقيقت وجود ماهيت ندارد و عنوان مشير دارد و معرفت ما نيز در حد همين عنوان مشير است نه بيشتر.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

عناوين مرتبط